นอกเหนือจากข้อเสียเปรียบต่างๆ ที่เป็นอุปสรรคกีดขวางมิให้เราสามารถแสวงประโยชน์อันพึงมีพึงได้ แม้เพียงขั้นต่ำจากระบบการค้าพหุภาคีแล้ว ตลาดภายในประเทศของเรายังถูกถล่มท่วมท้นไปด้วยการแข่งขันจากต่างชาติ ซึ่งได้รับการอุดหนุนมาอย่างมากด้วยมาตรการที่เป็นการบิดเบือนการค้าด้านการส่งออก และการอุดหนุนภายในประเทศ แม้ขณะที่เราถูกเคี่ยวเข็ญให้แสดงความยับยั้งชั่งใจ ข้อตกลงนี้กลับส่งผลในทางที่สร้างความชอบธรรมให้แก่มาตรการบิดเบือนการค้าเหล่านั้น ซึ่งมีอคติอย่างสูงต่อผลประโยชน์ทางการค้าและการพัฒนาของเราในตลาดภายในประเทศและระหว่างประเทศ สิ่งที่เราได้รับคือข้อกำหนดว่าด้วยการปฏิบัติที่พิเศษและแตกต่าง (Special and Differential Treatment – เอสเอ็นดี) ซึ่งมีองค์ประกอบเดียวที่ชัดแจ้งไม่คลุมเครือ คืออัตราภาษี ซึ่งกำหนดให้เราลิดรอนเครื่องมือเดียวที่เรามีอยู่ในการป้องกันและปกป้องตนเองนี้ให้ลดน้อยลงอีกด้วยซ้ำ

ประชากรในชนบทและในภาคเกษตรกรรมเป็นคนส่วนใหญ่ของสังคมและเศรษฐกิจของเรา ผลกระทบจากความอยุติธรรม และสภาพแวดล้อมทางการค้าระหว่างประเทศ คือความตึงเครียดอย่างยิ่งยวดในระบบการเกษตรและในเศรษฐกิจของเรา แต่ละประเทศของเรามีขีดความสามารถในการแข่งขันจำกัดเฉพาะบางด้าน แต่แล้วนอกจากอุปสรรคกีดกันต่าง ๆ แล้ว การบิดเบือนทางการค้ายังขัดขวางไม่ให้เราเก็บเกี่ยวประโยชน์จากการเปิดตลาด หรือไม่ก็ปิดกั้นเราจากการแข่งขันอย่างสิ้นเชิง ที่น่ากังวลที่สุดก็คือ แม้ภายในตลาดของเราเอง ผู้ผลิตของเรากำลังตกอยู่ในภาวะยากลำบากยิ่งขึ้น จำนวนไม่น้อยตกยากขัดสน โครงการพัฒนาต่าง ๆ ของรัฐบาลที่ก้าวหน้าถูกกระทบกระเทือนและถูกลบล้าง ทำให้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดต้องสูญเปล่าไปอย่างน่าเสียดาย

การเปิดเสรีทางการค้าอย่างไร้ข้อจำกัด ซึ่งมุ่งเน้นเฉพาะการขจัดกำแพงภาษี โดยละเลยองค์ประกอบและเสาหลักที่สำคัญอื่นๆ รวมทั้งความจำเป็นด้านการพัฒนา เป็นการกระทำที่ผิดมนุษย์ และมีแต่จะรื้อทำลายแทนที่จะช่วยเสริมสร้างรากฐานสำหรับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งเป็นความมุ่งหมายที่แท้จริงของระบบการค้าพหุภาคี การเปิดเสรีดังกล่าวขัดแย้งกับเจตนารมณ์ของคำประกาศโดฮา

เช่นเดียวกับข้อตกลงฉบับที่มีอยู่เดิม ความสมดุล ความเป็นธรรม และความเสมอภาค ดูเหมือนจะเป็นจุดประสงค์ที่ห่างไกลเกินสายตาของการเจรจาที่กำลังดำเนินอยู่ ทว่าร่างข้อตกลงที่ท่านประธานนำเสนอประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ 2 ประการ ที่ซื่อตรงต่อคำประกาศโดฮาและเจตนารมณ์ด้านการพัฒนา คือ เอสพี และเอสเอสเอ็ม ที่อย่างน้อยก็จะให้ความยืดหยุ่นและโล่ห์กำบังแก่ประเทศกำลังพัฒนา เพื่อให้เราสามารถดำเนินการจัดปรับภายในประเทศได้ ในระหว่างที่สภาวะแวดล้อมภายนอกด้านการบิดเบือนทางการค้าและตลาดส่งออกยังคงเป็นปฏิปักษ์กับเราอยู่เช่นนี้

เราจึงขอประกาศ ณ ที่นี้ว่า ไม่มีข้อตกลงใดๆ เกี่ยวกับกรอบการเจรจาด้านการเกษตรจะสามารถประสบผลสำเร็จได้ หากขาดองค์ประกอบ 2 ประการนี้ ซึ่งจะต้องมีไว้ควบคู่ไปกับการเปิดตลาด นอกจากนี้ เพื่อให้บรรลุผล ข้อตกลงดังกล่าวก่อนอื่นใดจะต้องระบุกรอบของเอสพีและเอสเอสเอ็มที่ครอบคลุมอย่างเต็มที่ถึงสิ่งที่ท่านประธานและคำประกาศโดฮากล่าวไว้ นั่นคือ “การปฏิบัติที่พิเศษและแตกต่างสำหรับประเทศกำลังพัฒนา (จะเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบทั้งหมด) … เพื่อที่จะให้เกิดผลในทางปฏิบัติ และเพื่อให้ประเทศกำลังพัฒนาสามารถดำเนินมาตรการที่สอดคล้องกับความจำเป็นด้านการพัฒนาได้ ซึ่งรวมทั้งความมั่นคงด้านอาหาร และการพัฒนาชนบท”

เราไม่เชื่อว่าการดำรงชีพของชาวชนบทและความมั่นคงด้านอาหาร เป็นประเด็นที่สามารถจะนำมาเจรจาแลกเปลี่ยนกับการเปิดตลาดได้ เรื่องนี้เป็นความกังวลห่วงใยที่สำคัญยิ่งของสาธารณชน จึงเป็นเรื่องที่ต่อรองไม่ได้ แต่กระนั้น ข้อกำหนดที่ประเทศกำลังพัฒนาเรียกร้องเพื่อเปิดทางให้ดำเนินการแก้ไขปัญหาที่ร้ายแรงดังกล่าว กลับไม่ได้รับการสนับสนุนอย่างจริงจังและเป็นมรรคเป็นผลจากภาคีหลักของการเจรจา เราเชื่อว่าการแลกกันกับสิ่งอื่นๆ ไม่ใช่สิ่งที่จะยอมรับได้ในเมื่อไม่ปรากฏว่ามีการปฏิรูปด้านการอุดหนุนภายในประเทศแต่อย่างใด

ในเรื่องของเอสพี เรายืนยันว่าไม่มีกรอบใดที่จะประสบผลสำเร็จในทางปฏิบัติและเป็นที่ยอมรับได้ นอกเสียจากกรอบของการกำหนดได้ด้วยตนเอง และการที่แต่ละประเทศออกประกาศเอง เรายืนยันว่าสิ่งที่จะต้องเจรจาคือ จำนวนของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ภายในประเทศ ที่มีความสำคัญต่อความมั่นคงด้านอาหารและการทำมาหากิน และการพัฒนาชนบท โดยพิจารณาถึงสถานการณ์เฉพาะของสมาชิกประเทศที่กำลังพัฒนา เนื่องจากข้อกำหนดนี้เกี่ยวพันกับเครื่องมือด้านนโยบายภายในประเทศของเรา ที่เป็นไปเพื่อการจัดปรับตัวต่อเงื่อนไขที่ยังคงไม่เปลี่ยนแปลงในสภาพแวดล้อมทางการค้าระหว่างประเทศ เราจึงยืนยันเรื่องนี้ แต่เสนอว่ามาตรการใดที่เกิดจากความยืดหยุ่นภายใต้เอสเอ็นดี และการจะนำไปใช้ที่ใดนั้น ให้เป็นการตัดสินใจภายในอย่างอิสระของประเทศกำลังพัฒนาแต่ละประเทศเอง

นอกจากนี้ เรามองว่าข้อกำหนดเอสเอ็นดีนั้น ห่างไกลจากการเป็นองค์ประกอบที่ถอยหลังเข้าคลองอย่างที่กล่าวหากัน แต่เป็นองค์ประกอบที่สำคัญ แม้จะไม่เป็นกลาง ที่จะถ่วงดุลกับการเปิดตลาดให้แก่ประเทศกำลังพัฒนา

องค์ประกอบที่ไม่เป็นกลางแต่ช่วยถ่วงดุลที่มีความสำคัญเท่าเทียมกัน คือ เอสเอสเอ็ม เรายืนยันว่าเอสเอสเอ็ม ซึ่งจะต้องปรับปรุงให้ดีกว่าเอสเอสจีที่มีอยู่ เป็นมาตรการที่สำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งยวดที่จะแก้ไขปัญหาความปั่นป่วนจากการไหลทะลักของสินค้านำเข้า ซึ่งประเทศกำลังพัฒนามักจะประสบอยู่เนืองๆ ตลาดภายในประเทศกำลังพัฒนาอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อความปั่นป่วนที่เกิดจากสภาพแวดล้อมที่มีการบิดเบือนทางการค้าอยู่ในระดับสูง แต่มีสาเหตุอื่นๆ ด้วย เนื่องจากมีประสิทธิภาพทางด้านการพัฒนาและการกระจายในระดับต่ำกว่า

ประเทศพัฒนาแล้ว ซึ่งมีมาตรการอยู่หลากหลายภายในกล่องสีต่าง ๆ สามารถจะจัดการกับเหตุการณ์ความปั่นป่วนในตลาดได้อย่างพอเพียงและทันต่อเหตุการณ์ ดังนั้น เราจึงยืนยันว่าเอสเอสเอ็มเป็นส่วนหนึ่งของข้อกำหนดด้านการปฏิบัติที่พิเศษและแตกต่าง (เอสเอ็นดี) โดยให้เป็นมาตรการเฉพาะสำหรับประเทศกำลังพัฒนาใช้พึ่งพาในอันที่จะปกป้องตนเอง

เราได้รับคำบอกเล่าในหลายโอกาสและหลายทางว่า หากยังยืนยันจุดยืนเกี่ยวกับเอสพี + เอสเอสเอ็มเช่นนี้ ก็จะต้อง “จ่ายเต็มราคาของมัน” เรายืนยันว่า “ราคา” ของมัน ซึ่งตอนนั้นเราเข้าใจว่าเป็น “การลงทุน” ในกระบวนการปฏิรูปทั่วโลกนั้น เราได้จ่ายล่วงหน้าไปนานแล้ว โดยการผูกพันประเทศของเราภายใต้ข้อตกลงที่มีอยู่ในปัจจุบัน เราได้ทำการตัดสินใจด้านนโยบายในเรื่องที่ยากและเจ็บปวดไปก่อนหน้านี้นานแล้ว จนบัดนี้ ประเทศพัฒนาแล้วที่สำคัญบางประเทศซึ่งเป็นภาคีในการเจรจาเหล่านี้ เพิ่งจะเริ่มดำเนินกระบวนการอันเชื่องช้าของตนเองในการปฏิรูปนโยบายต่างๆ เรายืนยันว่าการตัดสินใจต่างๆ ที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นานมานี้ ไม่สามารถเปรียบเทียบได้กับความยากลำบากที่เราได้ประสบในการตัดสินใจของเราเมื่อเกือบหนึ่งทศวรรษมาแล้ว เราได้ชั่งน้ำหนักการตัดสินใจที่จะปฏิรูปที่เพิ่งเกิดขึ้นแล้ว พบว่ายังขาดอะไรอีกมากเมื่อเทียบกับสิ่งที่ฝ่ายเราได้กระทำไป

ด้วยความตระหนักถึงความยากลำบากด้านการเมืองของประเทศพัฒนาแล้วที่เป็นภาคีหลักๆ บางประเทศ เราจึงไม่ได้มาไล่ตาม “เก็บ” ผลตอบแทนจาก “การลงทุน” หรือ “การจ่ายล่วงหน้า” ของเราก่อนหน้านี้ด้วยซ้ำ เรามาเพื่อเรียกร้องให้มีการยับยั้งการบังคับคดี และเรียกร้องมาตรการป้องกันตนเองที่มีผล เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกถล่มโจมตีในภาคเกษตรกรรมที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ และที่กำลังอยู่ในภาวะอันตรายอย่างไม่สมควร ซึ่งหมายความถึงความอยู่รอดของเศรษฐกิจชนบท ของสันติภาพและการพัฒนาของสังคมของเราด้วย

เราเรียกร้องอย่างจริงจังให้สมาชิกประเทศทั้งปวง โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศพัฒนาแล้ว ช่วยกันสรรค์สร้างผลลัพธ์ดังกล่าวให้เกิดขึ้น ผ่านการปฏิสัมพันธ์และการแลกเปลี่ยนโต้ตอบ เพื่อให้ได้กรอบของการเจรจาที่มีเนื้อหาสาระที่เหมาะสมและสามารถบรรลุผลสำเร็จได้ เราพร้อมแล้วเช่นที่เราพร้อมมาหลายปีแล้ว ที่จะปฏิสัมพันธ์กับสมาชิกประเทศทั้งปวง เพื่อให้ได้มาซึ่งฉันทามติที่สมเหตุสมผลในประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับการพัฒนาที่อยู่ในระเบียบวาระการพัฒนาของโดฮา ภายในไม่กี่สัปดาห์ที่เหลือก่อนการประชุมที่คันคูน

เราขอแสดงความขอบคุณต่อท่านประธานผู้ซึ่งมีวิจารณญาณที่ไม่ธรรมดา ที่ได้นำเสนอองค์ประกอบ 2 ประการนี้ไว้ด้วย แม้จะอยู่ภายใต้สภาวะการณ์ที่ยากลำบากที่สุด เราขอประกาศด้วยมติเอกฉันท์สนับสนุนความพยายามของท่านประธานในการจัดทำเนื้อหาสาระที่มีความหมายของข้อกำหนดเอสเอ็นดี เพื่อนำเข้าไปบูรณาการไว้ในองค์ประกอบและเสาหลักต่าง ๆ ของการเจรจาเหล่านี้ เพื่อที่จะเป็นหลักประกันความยืนยงและความสำเร็จสำหรับพื้นที่ชนบทในทุกประเทศ รวมทั้งประเทศทั้งหลายที่มีระบบเกษตรกรรมที่ด้อยโอกาสและตกอยู่ในภาวะเสี่ยง